فرخی یزدی

زمانه ما در اشعار فرخی یزدی
**************************
میرزا محمد فرخی یزدی ( تاج الشعرا ) فرزند محمد ابراهیم سمسار یزدی ،به سال 1268 شمسی در یزد دیده به جهان گشود . پس از گذراندن دوران کودکی به آموحتن فارسی و مقدمات عربی پرداخت.
دوره ی تحصیلی او در مدرسه تا حدود سن 16 سالگی ادامه یافت . در طلوع مشروطیت در ایران فرخی در شمار آزادیخواهان شهر یزد بود و در اشعار خویش این چنین آزادی را می ستود :

قسم به عزت و قدر مقام آزادی
که روح بخش جهان است نام آزادی

در نوروز 1327 هجری قمری شعری (مسمط ) ساخت خطاب به حاکم یزد و در جمع آزادیخواهان یزد خواند که موجب خشم حاکم شد تا آنجا که فرمان داد دهان فرخی را با سوزن و نخ دوختند و به زندان افکندند . هنگامی که فرخی در زندان بود باز هم مسمطی ساخت . سر انجام پس از یکی دو ماه از زندان فرار کرد .

فرخی در اواخر سال 1339 هجری قمری برابر با 1300 خورشیدی روزنامه ی طوفان را منتشر کرد . روز نامه ی طوفان در طول مدت انتشار بیش از 15 بار توقیف و دوباره منتشر شد.

فرخی در سال 1307 هجری شمسی به عنوان نمایندگی مجلس شورای ملی در دوره ی هفتم از طرف مردم یزد انتخاب و جزو اقلیّت واقع شد . ولی در اثر فشار نمایندگان اکثریّت و دولت به ناچار ایران را ترک کرد .

فرخی در برلین روزنامه ی دیگری به نام «نهضت » به وجود آورد که بیش از دو ،سه شماره از آن منتشر نشد این هم در اثر فشار دولت ایران به شهربانی برلین بود

در این زمان تیمور تاش وزیر دربار وقت ایران به اروپا رفت و در برلین با فرخی دیدارکرد و از جانب رضا شاه به وی اطمینان داد که به ایران باز گردد و بدون دغدغه به سر برد . شاعر آزاده بر اثر این فریب و نیز به سبب تهی دستی بیش از حد که نمی توانست در خارج از ایران زندگی کند در حدود سال 1311 خورشیدی به تهران وارد شد و تحت نظر قرار گرفت

فرخی بعد از مدتی دوباره زندانی می شود و در سال 1318 شمسی توسط پزشک احمدی ، با تزریق آمپول هوا ، در همان سلول زندان قصر به زندگانی سراسر رنج و مبارزه اش خاتمه داده می شود .

مطالعه اشعار فرخی یزدی این شائبه را بوجود می آورد که گویی گذشت زمان متوقف است و اوضاع از زمان فرخی یزدی تاکنون تغییری نکرده است !

اشعار هشدار دهنده و بیدارکننده و طوفان برانگیز فرخی یزدی گویا تاریخ مصرف ندارد و بیان کننده ادبار و بدبختی نوع انسان در همه ادوار است !
در اینجا بعضی از ابیات او را می آوریم :

در مورد آزادی :
——————-

ای که پرسی تا به کی در بند در بندیم ما
تا که آزادی بود در بند ، در بندیم ما

در مورد جدایی مردم از حکومت :
————————————————

باز گویم این سخن را گرچه گفتم بار ها
می نهند این خائنین بر دوش ملت بار ها

پرده هایی تار و رنگارنگ آید در نظر
لیک مخفی در پس آن پرده ها اسرار ها

در مذمّت غارت کردن بیت المال :
——————————————

غارت غارتگران شد مال بیت المال ما
با چنین غارتگرانی وای بر احوال ما

در مورد بی توجهی به مال دنیا :
—————————————-

هر گز دلم برای کم و بیش غم نداشت
آری نداشت غم که غم بیش و کم نداشت

در دفتر زمانه فتد نامش از قلم
هرملتی که مردم صاحب قلم نداشت

در پیشگاه اهل خرد نیست محترم
هر کس که فکر جامعه را محترم نداشت

در مورد تاثیر دوستان :
—————————–

کینه ی دشمن مرا گفتی چرا در سینه نیست ؟
بسکه مهر دوست آنجا هست جای کینه نیست .

در مورد نبود تخصص در کارها :
—————————————–

پیش عاقل بی تخصص گر عمل معقول نیست
پس چرا در کشور ما این عمل معمول نیست ؟

واردات و صادرات ما تعادل چون نداشت
هرچه می خواهی در ایران فقر هست و پول نیست

در مذمت مال دنیا :
————————-

هر شرارت در جهان فرزند آدم می کند
بهر گرد آوردن دینار و درهم می کند

آبروهرگز ندارد آنکه در هر صبح و شام
پیش دونان پشت را بهر دونان خم می کند

درمذمّت خریدن آرای مردم در انتخابات
—————————————————

آنکه از آرا خریدن مسند عالی بگیرد
ملکت را می فروشد تا که دلّالی بگیرد

یک ولایت را به غارت می دهد تا با جسارت
تحفه از حاکم ستاند ،رشوه از والی بگیرد

در نکوهش بی عدالتی :
—————————–

خوش آنکه در طریق عدالت قدم زنیم
با این مرام در همه عالم ، علم زنیم

این شکل زندگی نبود قابل دوام
خوب است این طریقه ی بد را به هم زنیم

قانون عادلانه تر از این کنیم وضع
آنگاه بر تمام قوانین قلم زنیم

Eskandar Alexander Deldams Foto.
Eskandar Alexander Deldams Foto.
Gefällt mirWeitere Reaktionen anzeigen

Kommentieren

Advertisements

Kommentar verfassen

Trage deine Daten unten ein oder klicke ein Icon um dich einzuloggen:

WordPress.com-Logo

Du kommentierst mit Deinem WordPress.com-Konto. Abmelden / Ändern )

Twitter-Bild

Du kommentierst mit Deinem Twitter-Konto. Abmelden / Ändern )

Facebook-Foto

Du kommentierst mit Deinem Facebook-Konto. Abmelden / Ändern )

Google+ Foto

Du kommentierst mit Deinem Google+-Konto. Abmelden / Ändern )

Verbinde mit %s